Czy warto zrobić badania lekarskie?

Tak, przy objawach fizycznych warto wykluczyć przyczyny medyczne.

Objawy psychiczne

• zamartwianie się zdrowiem
• trudności z koncentracją
• natłok myśli
• nadmierna czujność wobec sygnałów z ciała

Objawy społeczne

• unikanie aktywności
• częste wizyty lekarskie
• ograniczenie pracy lub nauki
• wycofanie z relacji

Powiązane objawy: Bóle brzucha ze stresu | Kołatanie serca | Duszności | Napięcie mięśniowe | Przewlekłe zmęczenie | Bezsenność | Lęk o zdrowie

Leczenie farmakologiczne

Psychiatra

Zaburzenia psychosomatyczne to grupa dolegliwości, w których stan psychiczny, emocje i przewlekły stres wpływają na funkcjonowanie organizmu oraz pojawianie się objawów fizycznych. Osoby doświadczające zaburzeń psychosomatycznych odczuwają realne dolegliwości, takie jak bóle, napięcie mięśniowe, problemy żołądkowo-jelitowe czy kołatanie serca, mimo że wyniki badań medycznych nie zawsze wyjaśniają ich nasilenie.

Współczesna medycyna i psychologia nie traktują objawów psychosomatycznych jako „wymyślonych” lub „udawanych”. Są one rzeczywistą reakcją organizmu na przeciążenie układu nerwowego, długotrwały stres oraz trudności emocjonalne. Psychika i ciało są ze sobą ściśle powiązane, dlatego problemy emocjonalne mogą wpływać na funkcjonowanie wielu układów organizmu.

Zaburzenia psychosomatyczne mogą znacząco obniżać jakość życia, utrudniać pracę, naukę, aktywność społeczną oraz prowadzić do częstych konsultacji lekarskich. Odpowiednio dobrana pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna może pomóc ograniczyć objawy oraz poprawić codzienne funkcjonowanie.

Objawy psychosomatyczne mogą dotyczyć różnych narządów i układów organizmu. U niektórych osób dominują problemy ze strony układu pokarmowego, u innych objawy kardiologiczne, neurologiczne lub związane z przewlekłym napięciem mięśniowym.

Najczęściej występują:

• bóle głowy,
• bóle brzucha,
• nudności,
• problemy trawienne,
• zespół jelita drażliwego,
• kołatanie serca,
• uczucie ucisku w klatce piersiowej,
• duszności,
• napięcie mięśniowe,
• przewlekłe zmęczenie,
• zawroty głowy,
• problemy ze snem,
• nadmierna koncentracja na stanie zdrowia.

Charakterystyczne jest to, że objawy często nasilają się w sytuacjach stresowych, konfliktowych lub w okresach przeciążenia psychicznego.

Wpływ zaburzeń psychosomatycznych nie ogranicza się wyłącznie do odczuwania objawów fizycznych. Dolegliwości mogą stopniowo wpływać na wiele obszarów życia.

Praca i nauka

Przewlekłe zmęczenie, bóle czy problemy ze snem mogą utrudniać koncentrację, obniżać wydajność oraz zwiększać absencję w pracy lub szkole.

Relacje z innymi

Ciągłe skupienie na objawach zdrowotnych może prowadzić do wycofania społecznego, frustracji oraz poczucia niezrozumienia przez otoczenie.

Zdrowie psychiczne

Długotrwałe objawy często współwystępują z lękiem, obniżonym nastrojem, drażliwością oraz przewlekłym napięciem emocjonalnym.

Jakość życia

Wiele osób opisuje życie z objawami psychosomatycznymi jako ciągłe funkcjonowanie w stanie gotowości i niepokoju o własne zdrowie.

Rozwój zaburzeń psychosomatycznych zwykle jest wynikiem współdziałania czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych.

Czynniki biologiczne

Znaczenie mogą mieć:

• większa wrażliwość układu nerwowego,
• podatność na reakcje stresowe,
• przewlekłe pobudzenie autonomicznego układu nerwowego,
• zaburzenia snu,
• choroby przewlekłe zwiększające poziom napięcia.

Czynniki psychologiczne

Do najczęstszych należą:

• przewlekły stres,
• zaburzenia lękowe,
• trauma,
• trudności w regulacji emocji,
• perfekcjonizm,
• tłumienie emocji,
• nadmierna odpowiedzialność,
• lęk o zdrowie.

Czynniki środowiskowe

Ryzyko mogą zwiększać:

• przeciążenie zawodowe,
• wypalenie zawodowe,
• konflikty rodzinne,
• trudności finansowe,
• brak wsparcia społecznego,
• długotrwała niepewność życiowa.

Najczęściej objawy psychosomatyczne nie wynikają z jednej przyczyny, lecz z nagromadzenia wielu obciążających czynników.

Diagnoza wymaga spojrzenia zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Kluczowe jest wykluczenie chorób somatycznych mogących odpowiadać za objawy.

Proces diagnostyczny najczęściej obejmuje:

1. konsultację lekarską,
2. wykonanie niezbędnych badań diagnostycznych,
3. ocenę wpływu objawów na codzienne funkcjonowanie,
4. konsultację psychologiczną lub psychiatryczną,
5. analizę poziomu stresu i sytuacji życiowej,
6. opracowanie planu dalszej pomocy.

Celem diagnozy nie jest stwierdzenie, że objawy „są tylko w głowie”, lecz zrozumienie związku pomiędzy funkcjonowaniem psychicznym a reakcjami organizmu.

Leczenie zaburzeń psychosomatycznych powinno być dostosowane do indywidualnej sytuacji pacjenta.

Psychoterapia

Psychoterapia pomaga lepiej rozumieć zależność między emocjami a objawami fizycznymi oraz rozwijać skuteczniejsze sposoby radzenia sobie ze stresem.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

CBT należy do najlepiej przebadanych metod pracy z objawami psychosomatycznymi. Pomaga rozpoznawać mechanizmy podtrzymujące objawy, ograniczać katastroficzne interpretacje sygnałów z ciała i rozwijać nowe strategie radzenia sobie.

Terapia psychodynamiczna

Pozwala zrozumieć głębsze mechanizmy emocjonalne oraz wpływ wcześniejszych doświadczeń na aktualne funkcjonowanie organizmu.

Terapia integratywna

Łączy elementy różnych nurtów terapeutycznych, dzięki czemu możliwe jest indywidualne dopasowanie sposobu pracy do potrzeb pacjenta. Uwzględnia zarówno aktualne objawy, jak i ich psychologiczne podłoże.

Psychoedukacja

Zdobywanie wiedzy o stresie, emocjach i funkcjonowaniu organizmu pomaga odzyskać poczucie wpływu oraz lepiej rozumieć własne reakcje.

Konsultacja psychiatryczna

W niektórych sytuacjach pomocna może być konsultacja psychiatryczna, szczególnie gdy współwystępują zaburzenia lękowe, depresyjne lub nasilone problemy ze snem.

Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, gdy objawy fizyczne utrzymują się przez dłuższy czas, wpływają na codzienne funkcjonowanie lub nasilają się pod wpływem stresu. Pomoc może być również wskazana wtedy, gdy mimo licznych badań nie udaje się znaleźć jednoznacznej przyczyny dolegliwości.

Im wcześniej zostanie podjęte odpowiednie wsparcie, tym większa szansa na ograniczenie wpływu objawów na zdrowie, relacje i jakość życia.

Zobacz także: Przewlekły stres | Zaburzenia lękowe | Ataki paniki | Lęk o zdrowie | Bezsenność | Depresja | Wypalenie zawodowe | Trauma i PTSD | Zespół jelita drażliwego a stres | Przewlekłe zmęczenie

Białołęki | Tarchomina | Nowodworów | Żerania | Henrykowa | Brzezin | Bródna | Targówka | Legionowa | Jabłonny | Marek | Nieporętu